Zondag 3 juni – Consonanze Stravaganti

11.00 uur – Martinikerk, Kerkstraat 4, Doesburg

Consonanze Stravaganti Gedurfde klanken uit de tijd van het maniërisme

Werken van o.a. Carlo Gesualdo, Luigi Rossi, Claudio Monteverdi, Giovanni Kapsberger, Michael Praetorius, Giovanni de Macque, en John Dowland.

 

Dit concert wordt geopend door Loes van der Meijs, burgemeester van Doesburg.

Aan het eind van de 16e eeuw was de tijd rijp voor een nieuwe en relatief korte stroming die zich keerde tegen de volmaaktheid van de renaissancekunst: het maniërisme. Klassieke idealen als symmetrie en ordening waren niet langer heilig en maakten plaats voor menselijke emotie, disharmonie en grilligheid. Er wordt nog steeds over gedelibereerd of het maniërisme een eigen kunststijl is of slechts een overgang van renaissance naar barok, maar één ding is zeker: de menselijke emotie begint een steeds belangrijkere rol te spelen in de kunst.

Vertegenwoordigers van het muzikale maniërisme zijn de Italiaanse componist Carlo Gesualdo en de van oorsprong Nederlandse Giovanni de Macque. En veel grilliger zou muziek niet meer worden tot aan het begin van de 20e eeuw!

De emancipatie van de gegoede burgerij (aanvankelijk in Italië, Venetië in het bijzonder) zorgde voor een verschuiving. Componisten waren niet meer uitsluitend in dienst van de kerk of het hof, maar werkten steeds vaker voor rijke burgers. Een logisch gevolg hiervan is de opkomst van een volstrekt nieuw genre: de opera. Tot de eerste operacomponisten behoorden Claudio Monteverdi en Luigi Rossi. Daarnaast raakten er ook andere wereldlijke muziekvormen in zwang, zoals de sonata da camera (Marini), de (dans)suite (Praetorius) en ook het concerto, waarin musici letterlijk tegen elkaar strijden.

Dit stimuleert uiteindelijk de opkomst van de rondreizende virtuoze solist waarvan later Antonio Vivaldi (viool) en Bach (orgel), maar ook de Duits-Italiaanse luitist Giovanni Kapsberger het meest beroemd werden. Een van de bekendste musici van zijn tijd was ook de Engelse luitist, zanger en componist John Dowland. Hij bracht weer een ander genre tot grote bloei, namelijk het gezongen lied. Met zijn song ’Flow my tears’, ook wel bekend als Lachrimae, scoorde hij zelfs een heuse tophit.

Naast deze nieuwe muziekvormen blijft de religieuze muziek natuurlijk een rol van betekenis spelen. Monteverdi was van 1613 tot aan het eind van zijn leven kapelmeester van de San Marco in Venetië, wat onderstreept dat hij alle stijlen en vormen perfect beheerste.

Consensus Vocalis o.l.v. Klaas Stok
Ruysdael Kwartet
Adrian Varela, viool
Mike Fentross, luit en theorbe
Emmanuel Frankenberg, klavecimbel