ZOOM! Slotconcert: Ultieme Idylles

Dit jaar sluiten we Zoom! idyllisch af. Want naast Wagners toonschets van vogelzang en oranje zonsopgang, is het vierde pianoconcert van Beethoven minstens zo poëtisch en sfeervol. Dit concert was het laatste dat Beethoven zelf speelde op de première. Dit ging letterlijk niet zonder slag of stoot, want tijdens de uitvoering maaide de componist in zijn ongebreidelde uitdrukkingskracht tot twee keer toe de lampen van de piano waardoor het publiek behoorlijk werd afgeleid en weinig van het stuk meekreeg. En dat is jammer, want het gaat hier om het misschien wel fraaiste
pianoconcert dat Beethoven schreef. Zeker als het gaat om de veelzijdigheid van de compositie. De uiterst ongebruikelijke opening van het werk dompelt de luisteraar meteen onder in een sfeer van toverachtige schoonheid. Over het tweede deel wordt gezegd dat het de innerlijke strijd van Orpheus beschrijft, hetgeen dit een van de weinige programmatische composities van Beethoven zou maken. De briljante finale staat hiermee in schril contrast en klinkt hier extra helder door de speciale versie voor klein ensemble.

Dat ensemble is gelijk aan de groep musici waarvoor Wagner zijn Siegfried-Idylle schreef. Dertien spelers, die voor de eerste uitvoering waren opgetrommeld speelden het stuk als verrassing op de vroege ochtend van de verjaardag van zijn vrouw Cosima. Op de trap in hun villa bij Luzern, wat ongetwijfeld de voornaamste reden is voor de omvang van het ensemble. Het muzikale materiaal is voornamelijk afkomstig uit de opera Siegfried, wat natuurlijk verwees naar hun nog geen jaar oude zoontje Siegfried dat ook bij de uitvoering van de partij was. Het klinkende slot van dit werk is een van de meest indrukwekkende passages die Wagner schreef en waarin de eerbied door klinkt voor zijn grote voorbeeld, Ludwig van Beethoven.

Beethoven: Pianoconcert nr. 4 in G op. 58
Wagner: Siegfried Idyll WWV 103